De kelder

Wij beschouwen wijn als een levend organisme, omdat het een kind is van levende organismen. We stellen ons het voor met het menselijk hart, waarvan het een schepsel is, en met het skelet van de wijnstok, waarvan het een kind is.

Maar het grootste en meest mysterieuze orgaan is de huid. De huid vervult een zeer specifieke functie voor het organisme dat ze omhult, en tegelijkertijd ook het tegenovergestelde. Laten we hier even bij stilstaan. De huid beschermt het organisme tegen invloeden van buitenaf en is het middel tot contact ermee. Het is het orgaan van felle verdediging voor levende wezens, maar ook van hun subtiele gevoeligheid. Het sluit en opent de uitwisselingswegen met de omgeving, via de passage van vloeistoffen en gassen. Om deze reden besteden we oneindig veel aandacht aan de huid van de wijn, dat wil zeggen, de fles waarin de wijn zit. Inderdaad: het wijnvat fungeert als de huid van de wijn die erin zit. We kiezen het zorgvuldig uit en verzorgen het, zowel in de jonge als in de rijpe fase van de wijn.
Beton, een leerachtige laag, gevormd tot grote, parallellepipedumvormige vaten, beschermt bepaalde wijnen tijdens hun delicate, jeugdige fase, wanneer ze weerloos zijn. Het fragielere terracotta van amforen biedt ruimte aan meer gestructureerde, robuuste en standvastige wijnen, die zichzelf kunnen redden. Het hout van de tonneaux, flexibel en resistent, is een unieke laag, als een maatpak: elk vat is anders dan het volgende en beter geschikt voor de ene wijn dan voor de andere. Alda Merini schreef: "Poëzie is de huid van de dichter." Wij zijn ervan overtuigd dat ze gelijk had, tot het punt dat we met een vergelijkbare mystiek geloven dat het vat de huid van de wijn is.

Het zijn er zes, groot, imposant, mysterieus... en toch zijn ze fragiel.

De amforen zijn na een lange reis, die enkele maanden geleden begon, in Russisch Georgië aangekomen. Toch zijn ze fragiel. We bewonderen ze nog een paar dagen in al hun pracht, want we weten dat ze begraven moeten worden. Niet alleen vanwege hun kwetsbaarheid, maar vooral om ze weer in contact te brengen met de aarde, het materiaal waaruit ze zijn gemaakt, het materiaal dat ze nodig hebben om te functioneren. We interpreteren de wijnbereiding in amforen op onze eigen manier, voortbouwend op onze jarenlange ervaring met fermentatie en maceratie met ondergedompelde doppen. We gebruiken bamboestokken om de druivenpellen onder het oppervlak van de wijn te houden, zodat ze weliswaar ondergedompeld maar gescheiden blijven van de vloeistof, om het moment van hun uiteindelijke scheiding zo lang mogelijk uit te stellen. Het is een klein verraad aan de Georgische traditie. Dat weten we, maar verraad en traditie hebben een gemeenschappelijke etymologie, juist omdat traditie in de loop der tijd verandert en zichzelf vernieuwt door middel van vele kleine verraadacties die we gewend zijn veranderingen te noemen. We weten niet precies wat de amforen onze wijnen zullen geven; dat is onderdeel van hun mysterie. We hoeven alleen maar te weten wat ze ons geven, en we zijn ervan overtuigd dat we dat op onze beurt weer aan onze wijnen zullen teruggeven. Duizenden jaren lang, voordat de wetenschap de mythe verdrong, voordat protocollen de rituelen vervingen, begroef de mens voorwerpen, in de hoop ze toe te vertrouwen aan de weldadige aardse krachten die in staat waren deze voorwerpen te vernieuwen en vitale energie aan hen over te dragen. Deze oude gewoonte bracht ons ertoe de terracotta amforen te begraven en ze de zorg voor onze wijnen toe te vertrouwen. De plek waar ze opgesteld staan, is onze wachtkamer geworden. Hier wachten we vol vertrouwen op onze wijnen voordat we ze met u delen.

De afdekking van de laadbak kwam omhoog en bleef staan.

De gebruikelijke horizontale positie, passend bij de wiegvorm van het vat – bijna bevorderlijk voor het rusten van de wijn tijdens het rijpen – strookt niet met ons wijnmaakproces. Wij hebben verticaliteit nodig. Waarom? Voor ons bestaat er geen onderscheid tussen het moment van fermentatie en de rijpingsperiode. We interpreteren het wijnmaakproces als een lang geschenk, zonder enige scheiding tussen het ervoor en het erna. Om die reden scheiden we de schillen niet van de vloeistof, omdat ze producten zijn van dezelfde substantie: de druif. Ze blijven samen, zoals ze aan de wijnstok zaten, in een creatief proces waarbij de wijn geboren wordt op het moment van hun scheiding: op dat moment scheidt het ervoor zich van het erna. Dat ervoor kan enkele maanden of zelfs jaren duren. In dat ervoor drijven de compacte druivenschillen in de vloeistof, ondergedompeld, drijvend als een onderzeeër die naar de oppervlakte stijgt. Daarom hebben we verticaliteit nodig. De stalen cilinder bovenop de tonneau lijkt precies op de geschutskoepel van een onderzeeër. In werkelijkheid is het hét kenmerkende element van onze originele oplossing: het dient als expansievat voor de vloeistof, waardoor de schillen permanent ondergedompeld blijven, opgesloten onder de bovenkant van de tonneau. Het doel van de lange maceratie is niet om stoffen uit de schillen te extraheren en over te brengen naar de vloeistof. De essentie van wijn is geen aftrekking of optelling, maar eerder evenwicht. Het doel is om de componenten de tijd te geven om het evenwicht te herstellen dat verstoord raakte toen de druiven werden geperst, toen de suiker werd afgebroken om alcohol te produceren, toen veel stoffen die voorheen in de druiven aanwezig waren, werden gemetaboliseerd door de gisten. Het herstellen van het evenwicht kost tijd. Die tijd is het 'voor'. Het 'na' laten we aan u over.

Een bijzondere steen

Een oud Italiaans etymologisch woordenboek zegt het volgende over het woord cemento: "[...] Elke samenstelling van een kleverige of taaie aard die in staat is meerdere dingen aan elkaar te binden." In bredere zin wordt het werkwoord cementeren (cementeren) een woord om het mysterieuze proces aan te duiden van het versterken van spirituele banden tussen individuen; bijvoorbeeld vriendschap. Betonconglomeraat (gewoonlijk cemento genoemd) is immers een bijzondere steen. Een vloeibare steen. Ja, een steen die bereid is zijn essentie – hardheid – op te geven om in de gewenste vormen te worden gemodelleerd alvorens weer vast te worden. Al duizenden jaren hebben we een speciale band met deze steen, tot het punt dat we hem, strikt genomen, als een huissteen beschouwen. Dit is de basis van onze relatie met het betonnen vat. Beïnvloed door de aantrekkingskracht van een steen die ooit vloeibaar was, zoals de wijn die er nu in zijn vaste vorm in zit. Een steen die door de geschiedenis heen is gebruikt om de huizen van miljarden mensen te bouwen. Deze intieme relatie met materie heeft de mensheid door de tijd heen geleid tot een langdurig proces van domesticatie van deze steen en, omgekeerd, de steen tot een onvermijdelijk proces van conditionering van de mensheid. We zijn ons er terdege van bewust dat dit verhaal pure emotie is, een irrationeel verhaal. Tegelijkertijd zijn we ons er eveneens van bewust dat wijn zijn essentie vindt in de irrationaliteit van emoties. Wie had immers ooit kunnen bedenken dat de eerste gewapende betonconstructie ontworpen was om een bloemenvaas te maken? Wie had ooit kunnen bedenken dat de grandeur van gewapend beton voor het eerst gebruikt werd om een tere bloem te ondersteunen? Is dat misschien niet even irrationeel?

Gemacereerde wijn in een amfora: een reis door traditie en uitmuntende wijnbouwkunst.

De wijnwereld is rijk aan tradities en technieken die zich door de eeuwen heen hebben ontwikkeld. Een van die technieken, die momenteel een heropleving doormaakt en de aandacht van wijnliefhebbers trekt, is de productie van gemacereerde wijn in amforen. In dit artikel onderzoeken we wat gemacereerde wijn in amforen zo bijzonder maakt en waarom u zou moeten overwegen om deze aan te schaffen.

Een millennialtraditie

Het gebruik van amforen in de wijnbouw gaat duizenden jaren terug, tot het oude Griekenland en het Romeinse Rijk. Deze praktijk is herontdekt en nieuw leven ingeblazen door ambachtelijke wijnmakers over de hele wereld. Amforen, meestal gemaakt van terracotta, bieden een fascinerend alternatief voor traditionele houten vaten en moderne roestvrijstalen technologieën. Deze methode van fermentatie en rijping geeft de wijn unieke eigenschappen.

Het maceratieproces in een amfora

Wijn die in amforen macereert, staat bekend om het langdurige contact met de druivenschillen, wat leidt tot een betere extractie van aroma's, tannines en fenolische verbindingen. Dit proces kan weken of maanden duren en draagt bij aan wijnen met een diepgaande aromatische complexiteit en een goed gedefinieerde tannine structuur. Bovendien zorgen de doorlaatbare amforen voor een zachte micro-oxygenatie, wat bijdraagt aan de zachtheid van de wijn.

Respect voor de natuur en het gebied

Wijnmakers die ervoor kiezen om amforen te gebruiken, leggen vaak de nadruk op duurzaamheid en respect voor de lokale omgeving. Deze natuurlijke vaten zijn gemaakt van onbehandelde klei of terracotta, waardoor hun impact op het milieu wordt verminderd. Bovendien is spontane fermentatie, zonder toevoeging van gist of chemicaliën, een gangbare praktijk onder producenten van wijnen die in amforen worden gemacereerd, wat een meer natuurlijke benadering van wijnmaken benadrukt.


Variatie en individualiteit

Elke amfora is uniek en heeft zijn eigen karakter. Dit komt tot uiting in de wijnen die erin rijpen. Producenten kunnen experimenteren met verschillende soorten amforen, terroirs en druivensoorten, waardoor wijnen ontstaan die unieke verhalen vertellen. Deze variatie en individualiteit bieden wijnliefhebbers de kans om unieke en verrassende smaakprofielen te ontdekken.